Specialist in arbeidsrecht

Concurrentiebeding

Het concurrentiebeding is het beding in de arbeidsovereenkomst waardoor de werknemer beperkt wordt in zijn bevoegdheid om na het einde van de arbeidsovereenkomst op zekere wijze werkzaam te zijn, artikel 7:653 BW. Hieronder valt het beding dat de werknemer verbiedt om na het dienstverband met de werkgever werkzaamheden te verrichten voor een met de ex-werkgever concurrerende onderneming. Daarnaast valt een relatiebeding onder voornoemd wetsartikel, dat wil zeggen het beding dat de werknemer verbiedt om werkzaamheden te verrichten voor relaties van de ex-werkgever.

Vereisten concurrentiebeding

Een in de arbeidsovereenkomst opgenomen concurrentiebeding is slechts geldig als aan een aantal vereisten is voldaan.

Concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd

Een rechtsgeldig concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is:

  • Schriftelijk overeengekomen;
  • Met een meerderjarige werknemer.

Concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd

Voor een concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd geldt een aanvullend vereiste, namelijk dat:

  • Uit een schriftelijke motivering van de werkgever blijkt dat het beding noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.

Uit de motivering moet blijken dat het beding voor deze specifieke werknemer in deze specifieke functie nodig is om de bedrijfsbelangen van de werkgever te beschermen. Dit vereist maatwerk; een algemeen geformuleerde motivering volstaat niet. Daarnaast moet het belang van de werkgever bij de noodzaak van het beding niet alleen bestaan op het moment van het aangaan van het beding, maar ook op het moment dat de werkgever hierop een beroep doet.

Wanneer kan geen beroep worden gedaan op het concurrentiebeding?

Niet voldaan aan de vereisten voor een geldig concurrentiebeding

Een concurrentiebeding dat niet voldoet aan de vereisten (schriftelijk overeengekomen, met een meerderjarige werknemer, en – in geval van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd – gemotiveerd) is nietig. De werkgever kan in dat geval geen beroep doen op het beding.

Is wel aan de vereisten voor een geldig concurrentiebeding in een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd voldaan, maar blijkt bij het inroepen van het beding door de werkgever dat het beding niet (meer) noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen, dan kan de rechter het beding geheel vernietigen. Ook in dat geval kan de werkgever niet langer rechten aan het beding ontlenen.

Einde van de arbeidsovereenkomst is het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever

Indien wordt geoordeeld dat het eindigen van de arbeidsovereenkomst het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, dan kan de werkgever geen rechten ontlenen aan een overeengekomen concurrentiebeding.

Zwaarder drukken van het concurrentiebeding

In geval van een ingrijpende wijziging van de arbeidsverhouding waardoor het concurrentiebeding zwaarder is gaan drukken, kan het beding geheel of gedeeltelijk zijn geldigheid verliezen. De toets om te beoordelen of hier sprake van is, is tweeledig. Allereerst moet sprake zijn van een ingrijpende wijziging van de arbeidsverhouding. Deze kan gelegen zijn in een niet voorziene wijziging van de functie van de werknemer. De arbeidsverhouding kan ook ingrijpend wijzigen door een onvoorziene wijziging aan de kant van de werkgever, bijvoorbeeld door een onvoorziene verruiming van de bedrijfsactiviteiten waardoor het concurrentiebeding een veel bredere strekking krijgt. Ten tweede moet de ingrijpende wijziging in de arbeidsverhouding tot gevolg hebben dat het concurrentiebeding aanmerkelijk zwaarder is gaan drukken voor de werknemer. Dit wil zeggen dat de werknemer door de wijziging in verdergaande mate wordt belemmerd door het beding.

Opgemerkt zij dat de werkgever het (gedeeltelijk) vervallen van het beding op basis van het zwaarder drukken criterium kan voorkomen door opnieuw een concurrentiebeding overeen te komen met de werknemer op het moment dat een ingrijpende wijziging in de arbeidsverhouding zich voordoet.

Belangenafweging

Tot slot kan de rechter een concurrentiebeding geheel of gedeeltelijk vernietigen als in verhouding tot het te beschermen belang van de werkgever, de werknemer door het beding onbillijk wordt benadeeld. Een gedeeltelijke vernietiging kan bijvoorbeeld bestaan uit een beperking tot een bepaald gebied of in tijd.

Geen concurrentiebeding, toch beperkingen voor de werknemer

Is de werknemer niet (meer) gebonden aan een concurrentiebeding, dan is hij in principe vrij om na het dienstverband met de werkgever andere werkzaamheden te verrichten. Toch kan er in dat geval sprake zijn van onrechtmatige concurrentie door de werknemer. Dit kan het geval zijn als sprake is van stelselmatig en substantieel handelen van de werknemer dat het afbreken van het duurzaam bedrijfsgebied van de ex-werkgever tot gevolg heeft. Gedacht kan worden aan een werknemer die stelselmatig klanten benadert die duurzaam zijn verbonden met de ex-werkgever, waarbij hij gebruik maakt van de kennis opgedaan bij die werkgever.

Contact

Meer weten over het concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst? WAL Legal helpt u graag verder. Neem gerust contact met ons op.